فعالیتها و صنعت فضایی نسبت به 50 سال گذشته تحول غیر قابل انکاری داشته است، با این وجود در سال 2011 این صنعت و فعالیتهایی که در زمینه مطالعات فضایی انجام شده با شکستها و خسارتهای متعددی مواجه شده است.
به گزارش خبرگزاری مهر، بیش از پنجاه سال است که راکتها، انسانها، روباتها و ماهواره ها را به همراه خود به فضا می برند. اما شکستهای بزرگ همچنان رخ می دهند و این نشان می دهد که هنوز خروج از زمین با استفاده از فضاپیماهایی که برای این کار ساخته شده اند، تا چه اندازه دشوار است.

سال 2011 نیز از این شکستها و نقصهای فنی بی نصیب باقی نمانده است که البته در هیچ کدام از این شکستها و سقوطها فضانوردی حضور نداشته و آسیب مالی به وجود نیامده است. در ادامه بزرگترین شکستهایی که در صنعت فضایی در سال 2011 رخ داده اند معرفی می شوند:

سرگردانی ماهواره نظامی روسها

سال 2011 برای صنعت فضایی روسها آغازی ناخوشایند داشت که تا پایان سال نیز ادامه پیدا کرد، زیرا ماهواره نظامی روسها با نام Geo-IK 2 نتوانست به مدار مورد نظر خود برسد و پس از پرتاب در تاریخ اول فوریه 2011 دچارنقص فنی شد. قرار بود این ماهواره برای ارتش روسیه از زمین نقشه های سه بعدی تهیه کند اما بروز نقص در تقویت کننده راکت سه مرحله ای منجر به سرگردان شدن این ماهواره در مدار زمین شد.

سرکشی موشک آمریکایی

بدترین حادثه ای که ممکن است برای کشوری رخ دهد این است که یک موشک بالستیک، سلاحی دوربرد که می تواند به فضای مداری زمین راه پیدا کند، از کنترل خارج شود، اتفاقی که در ماه جولای و در هنگام آزمایش موشک غیر مسلح "مینتمن 3" آمریکایی ها رخ داد. این موشک حامل هیچ نوع ماده منفجره نبود اما بروز نقص پس از پرتاب موشک مقامات آمریکایی را بر آن داشتن تا موشک را از راه دور نابود کنند.

راز فراصوتی نیروی هوایی

شکست دیگر نیروی هوایی آمریکا آزمایش هواپیمای فراصوت X-51 A Wayerider بود که به منظور آزمودن فناوری به کار گرفته شده در خودروهای فوق سریع انجام گرفت. این هواپیما در 13 ژوئن بر فراز اقیانوس آرام مورد آزمایش قرار گرفت و پیش از اینکه بتواند موتور مورد آزمایش را روشن کند، دچار نقص فنی شد. قرار بود این موتور پرواز را در سرعت فراصوت تثبیت کند اما نقص فنی مانع از انجام موفقیت آمیز این کار شد.

نقص در راکت "Blue Origin"

صنعت نوپای پروازهای فضایی خصوصی نیز در سال 2011 دچار شکستهایی شد. شرکت آمریکایی Blue Origin که توسط بنیانگذار شرکت آمازون، یعنی "جف بزوس" اداره می شود، پس از نقص فضاپیمای جدید این شرکت دچار سرشکستگی شد. به گفته بزوس، ناپایداری در پرواز باعث شد تیم ایمنی فضاپیما، موتور آن را از کار بیاندازد.

سقوط ماهواره "گلوری"

ماهواره 424 میلیون دلاری آب و هوایی آمریکا در ماه مارچ نتوانست خود را به مدار زمین برساند زیرا بروز نقص در راکت آن مانع از جدا شدن به موقع دماغه تقویت کننده شد. این نقص در ماهواره "گلوری" در چهارم مارچ رخ داد، ماهواره ای که با هدف مطالعه بر روی تعاملات میان انرژی خورشیدی و اتمسفر زمین ساخته شده بود و به صورت ویژه بر روی ذرات معلق در هوا و نقش آنها در آب و هوا تمرکز داشت. اما نقص فنی در راکت ماهواره بر Taurus XL در نهایت منجر به سقوط ماهواره در میان اقیانوس آرام شد. این دومین باری است که راکت Taurus XL دچار نقص فنی می شود.

نقص در ماهواره چینی ها

چینی ها نیز از شکستهای فضایی سال 2011 مصون نبودند، زیرا ماهواره آزمایشی آنها نیز در 18 آگوست به دلیل بروز نقص فنی نتوانست خود را به مدار زمین برساند. این ماهواره که SJ-11-04 نام داشت، به همراه راکت 2C به فضا پرتاب شد اما بروز نقص فنی مانع از دسترسی این ماهواره به مدار زمین شد. این شکست سومین شکست چینی ها طی دوره ای هفت روزه بود.

سقوط محموله باری روسها

برنامه فضایی روسیه در ماه آگوست با شکستهای دیگری مواجه شد، کپسول مشهور سایوز روسها در این ماه به سوی ایستگاه فضایی پرتاب شد تا محموله ای از تجهیزات مورد نیاز را به این ایستگاه انتقال دهد اما در مرحله سوم پرتاب موتور به شکلی غیر منتظره خاموش شد و کپسول به سوی زمین سقوط کرده و در جایی در سیبری با زمین برخورد کرد. بعدها بروز نقص در ژنراتور گازی موتور مرحله سوم عامل این سقوط اعلام شد.

گم شدن کاوشگر فوبوس-گرانت روسها

آخرین شکست بزرگ فضایی در سال 2011 باز هم به روسها اختصاص دارد، ماموریت روسها به سوی قمر فوبوس سیاره مریخ با هدف نمونه برداری از بزرگترین قمر مریخی و بازگشت دوباره به زمین با شکست سختی مواجه شد. این کاوشگر 14.5 تنی که در هشتم نوامبر پرتاب شده بود، نتوانست در هنگام ترک کردن مدار زمین موتورهایش را روشن کرده و سفرش به سوی مریخ را آغاز کند. پس از هفته ها تلاش برای برقراری ارتباط با این کاوشگر روسها اعلام کردند فوبوس-گرانت شکست خورده است و اکنون انتظار می رود این کاوشگر که اولین مدارگرد مریخی چینی ها را نیز به همراه دارد، در اوایل ماه ژانویه به زمین سقوط کند.

بالگرد دوگانه X3 یوروکوپتر با ارتقاء برنامه‌ریزی شده بر روی جعبه دنده، توانست از سرعت پیش‌بینی شده 407 کیلومتر در ساعت پیشی بگیرد.

به گزارش ایسنا، X3 در پرواز آزمایشی خود در هفته گذشته توانست به حداکثر سرعت 430 کیلومتر در ساعت طی سطح پرواز پایدار برای چندین دقیقه دست یابد.

نمونه نمایشی X3 که با دو موتور توربومحور برای تامین نیروی مورد نیاز سیستم روتور پنج پره‌ای به همراه دو پروانه در بال‌های کوتاه ثابت آن تجهیز شده، قابلیت‌های برخاست و فرود و شناور بودن یک بالگرد را با سرعت بالای هواپیمای توربوتراپ ترکیب کرده‌است.

آزمایش پرواز نمونه نمایشی X3 از سپتامبر 2010 آغاز شد و در ماه نوامبر توانست با قدرت موتور کاهش‌یافته به سرعت 333 کیلومتر در ساعت دست یابد.

پس از انجام یک ارتقاء که در آن گیربکس‌های نهایی با هم یکپارچه شده تا این بالگرد با تمام قدرت کار کند، نمونه نمایشی X3 در پرواز هفته گذشته خود در فرانسه توانست رکورد جدیدی از خود به جا بگذارد.

شرکت یوروکوپتر، سازنده این نمونه امیدوار است که X3 در طیف گسترده‌ای از عملیات مانند عملیات جست‌وجو و نجات از راه دور، عملیات گارد ساحلی، گشت مرزی، حمل‌ونقل مسافر و خدمات شاتل درون شهری مورد استفاده قرار گیرد.

همچنین بنابر اعلام یوروکوپتر، از این وسیله می‌توان در کارهای نظامی مانند عملیات نیروهای ویژه، حمل‌ونقل سربازان و تخلیه درمانی استفاده کرد.

برنامه پروازهای آزمایشی نمونه نمایشی X3 قرار است در سال 2011 ادامه پیدا کند.

با نزدیک شدن به پنجاهمین سالروز نخستین سفر انسان به فضا،‌ تب فضا بسیاری از رسانه‌ها را در بر گرفته است.

به گزارش سرویس علمی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، سایت «اسپیس» نیز در گزارشی به معرفی برترین رکوردهای پروازهای فضایی انسان پرداخته ‌است.

در تاریخ 12 آوریل 1961 با سفر 108 دقیقه‌ای یوری گاگارین، فضانورد روسی به فضا، انسان وارد دوره جدیدی از زندگی خود شد.

از این رو گاگارین اولین رکورد را از خود به جا گذاشته که همان اولین حضور انسان در فضا است؛ اما در 50 سال گذشته و پس از باز شدن پای انسان به فضا، انسانها توانسته‌اند رکوردهای بیشتر دیگری از خود به جای بگذارند که در اینجا با برخی از آنها، از پیرترین فضانورد تا بیشترین روزهای سپری شده در فضا آشنا می‌شویم.

پیرترین فضانورد

جان گلن، سناتور آمریکایی در زمان پرواز با ماموریت STS-95 در شاتل دیسکاوری در اکتبر 1998، 77 سال داشت. این دومین پرواز وی به فضا بود، گلن در فوریه 1962 به عنوان اولین فضانورد آمریکایی به فضا سفر کرده بود.

از این رو می‌توان برای وی یک رکورد دیگر نیز در نظر گرفت: طولانی‌ترین زمان بین دو سفر فضایی (36 سال)

جوانترین فضانورد

گرمان تیتوف، فضانورد روسی در زمان اولین پرواز خود به فضا با فضاپیمای ووستوک 2 شوروی در اوت 1961 تنها 26 سال داشت. وی دومین انسانی است که در فضا به دور زمین گردش کرده که طی این سفر 25 ساعته 17 بار دور زمین چرخید.

تیتوف، همچنین اولین انسانی است که در فضا به خواب رفته و همچنین اولین انسانی که دچار بیماری فضازدگی (ناخوشی بدلیل حرکت در فضا) شده است.

بیشترین زمان متوالی سپری شده در فضا

والری پالیاکوف، فضانورد روسی حدود 438 روز متوالی را از تاریخ ژانویه 1994 تا مارس 1995 بر روی ایستگاه فضایی میر در فضا گذراند.

از این رو وی رکورد طولانی‌ترین سفر فضایی تک نفره را داراست.

کوتاهترین ماموریت فضایی

در ماه مه 1961 آلن شفرد ‌به عنوان اولین فضانورد آمریکایی 15 دقیقه را در فضا گذراند.

پرواز شفرد به مدار زیر زمین در فضاپیمای فریدم 7 ناسا تنها 15 دقیقه طول کشید و وی را تا ارتفاع 185 کیلومتری بالا برد. شفرد سپس در اقیانوس اطلس در 486 کیلومتری جنوب سایت پرواز خود در فلوریدا فرود آمد.

البته شفرد بعدها توانست مدت بیشتری را در فضا بگذراند. در سال 1971 وی با ماموریت آپولو 14 ناسا به ماه سفر کرد. در این ماموریت، شفرد که 47 سال داشت توانست رکود دیگری از خود به جای بگذارد و آن رکورد پیرترین انسانی که بر سطح یک جهان دیگر قدم گذاشته بود.

بیشترین فاصله انسان از زمین

رکورد دورترین فاصله از زمین بیش از چهار دهه است که دست نخورده مانده‌است. در آوریل 1970 فضانوردان ماموریت آپولو 13 ناسا به سوی دیگر ماه در ارتفاع 254 کیلومتری پرواز کردند که 400 هزار و 171 کیلومتر از زمین فاصله داشت. این بیشترین فاصله‌ای است که تاکنون انسانها از زمین داشته‌اند.

بیشترین زمان سپری شده در فضا

سرگئی کریکالف، فضانورد روسی این رکورد را با مدت زمان کلی بیش از 803 روز در فضا طی شش سفر فضایی در دست دارد. این مدت به اندازه بیش از دو سال و دو ماه گردش دور زمین با سرعت 28 هزار و 146 کیلومتر در ساعت است.

به گزارش ایسنا، در بین زنان این رکورد در اختیار پگی ویتسون، فضانورد ناسا قرار دارد که بیش از 176 روز را در فضا گذرانده است.

البته کریکالف عنوان دیگری را نیز از آن خود کرده که زیاد رسمی نبوده و آن آخرین شهروند شوروی سابق است.

این فضانورد در زمان تجزیه کشورش در دسامبر 1991 در ایستگاه فضایی «میر» حضور داشت. هنگامی که وی در مارس 1992 به زمین بازگشت به جای شوروی، به خانه خود در روسیه وارد شد.

طولانی‌ترین سفر فضاپیمای مسکونی

این رکورد در حال حاضر به ایستگاه بین‌المللی فضایی تعلق داشته و هرروز نیز بیشتر می‌شود. این ایستگاه 100 میلیارد دلاری از دوم نوامبر 2002 به طور مستمر دارای سرنشین بوده است. چرا که اولین فضانوردان ایستگاه در 31 اکتبر 2000 وارد آن شدند. همچنین نشانگر طولانی‌ترین حضور انسان در فضا است.

طولانی‌ترین ماموریت شاتل فضایی

شاتل فضایی کلمبیا، فضانوردان ماموریت STS-80 را در 19 نوامبر 1996 به فضا برد. این شاتل قرار بود در پنجم دسامبر به زمین فرود بیاید اما به دلیل بد بودن آب‌وهوا، فرود را دو روز به تعویق انداخت. کلمبیا در زمان بازگشت به زمین حدود 17 روز و 16 ساعت را در فضا گذرانده بود و رکورد بیشترین زمان طی شده حضور شاتل در فضا را از آن خود کرد.

بیشترین زمان سپری شده بر روی ماه

در دسامبر 1972، هریسون اشمیت و یوجین کرنان از ماموریت آپولو 17 ناسا حدود 75 ساعت را در سطح ماه گذراندند. آنها در این زمان سه راهپیمایی در ماه انجام دادند که روی هم بیش از 22 ساعت به طول انجامید.

ماموریت آپولو 17 نشانگر آخرین باری است که انسان به ماه یا حتی خارج از مدار پایین زمین سفر کرده است.

سریع‌ترین سفر فضایی انسان

به گزارش ایسنا، فضانوردان حاضر در ماموریت آپولو 10 ناسا در زمان بازگشت به زمین در تاریخ 26 مه 1969 به حداکثر سرعت معادل 39 هزار و 897 کیلومتر در ساعت دست یافتند. این سریعترین میزانی است که انسان توانسته سفر کند.

بیشترین میزان پرواز فضایی توسط یک فضانورد

این رکورد بین دو فضانورد ناسا مشترک است:

فرانلین چانگ دیاز و جری راس هردو هفت بار با شاتل‌های فضایی ناسا به فضا پرواز کرده‌اند. چانگ دیاز پروازهای خود را در سالهای 1986 تا 2002 انجام داد، در حالی که راس این میزان پرواز را در سالهای 1985 تا 2002 به انجام رسانده است.

بیشترین تعداد راهپیمایی فضایی

آناتولی سولوویف، فضانورد روسی تعداد 16 راهپیمایی فضایی را در طول پنج ماموریت در دهه‌های 1980 و 90 انجام داد. وی همچنین در رکوردی دیگر ‌بیش از 82 ساعت را دراین راهپیمایی‌ها در خارج از فضاپیمای خود سپری کرده ‌است.

طولانی‌ترین راهپیمایی فضایی انسان

در یازدهم مارس 2001، جیم واس و سوزان هلمز، فضانوردان ناسا حدود هشت ساعت و 56 دقیقه را در خارج از شاتل دیسکاووری و ایستگاه فضایی بین‌المللی طی مامورت STS-102 گذراندند و طی این راهپیمایی به اصلاح و آماده‌سازی ایستگاه برای فرود یک فضاپیمای دیگر پرداختند. این میزان طولانی‌ترین راهپیمایی فضایی در تاریخ است.

در اوت 2010، ‌دوگ ویلاک و تریسی کالول دایسون، فضانوردان ناسا، مدت هشت ساعت و سه دقیقه را بدون حضور شاتل در ایستگاه در خارج آن انجام دادند.

بزرگترین گردهمایی فضایی

این رکورد برای بزرگترین اجتماع انسانی در فضا 13 تن است که در زمان ماموریت STS-127 ناسا در فضاپیمای اندوور در سال 2009 اتفاق افتاده است.

در جولای 2009 فضاپیمای اندوور در ایستگاه فضایی فرود آمد. هفت فضانورد حاضر در این فضاپیما به شش ساکن ایستگاه فضایی پیوستند که این اجتماع 13 نفره، بزرگترین گردهمایی انسانی در فضا در یک زمان بوده‌است.

بیشترین تعداد زنان در فضا در یک زمان

این رکورد به تعداد چهار زن فضانورد در فضا تعلق دارد. در آوریل 2010،‌ تریسی کالدول دایسون، فضانورد ناسا با فضاپیمای سایوز روسیه به ایستگاه فضایی پرواز کرد. پس از مدت کوتاهی، استفانی ویلسون و دروتی متکاف لیندربرگر از ناسا و نائوکو یامازاکی از ژاپن با شاتل دیسکاوری به وی در ایستگاه پیوستند.

گرانترین فضاپیما

این رکورد با هزینه 100 میلیارد دلار کنونی به ایستگاه فضایی بین‌المللی تعلق دارد که ساخت آن در سال 1998 آغاز شده و به اندازه یک زمین فوتبال است. به گفته ناسا این هزینه همچنان افزایش خواهد داشت چراکه این ایستگاه تا پایان 2012 تکمیل نخواهد شد.

بزرگترین فضاپیما

این رکورد نیز به ایستگاه فضایی بین‌المللی تعلق دارد. این ایستگاه توسط پنج سازمان فضایی به نمایندگی از 15 کشور ساخته شده‌است. در حال حاضر شش فضانورد در این ایستگاه حضور دارند اما تعداد آنها بین 9 تا 13 نفر به دلیل حضور فضانوردان سایر فضاپیماها در ایستگاه متغیر است.

منبع:

خبرگزاری دانشجویان ایران

چند روز پیش توی کتابفروشی برای خودم می چرخیدم که با این کتاب برخورد کردم: ((طراحی موشک های بالستیک و پرتابگرهای فضایی)). خیلی خوشحال شدم. با خودم گفتم کم کم علوم موشکی و چاپ کتاب در این زمینه داره جای خودشو پیدا میکنه. یک آفرین هم به آقای اسماعیل اسماعیلی طاهری گفتم که روی کتاب اسمش به عنوان مولف ذکر شده بود. و از این که کتاب چاپ اصفهان بود بسیار مسرور تر شدم. ولی این خوشحالی چند لحظه ای بیشتر نپایید. وقتی که با ورق زدن کتاب متوجه شدم که مطالب کاملاً به چشمم آشناست. شکلها، فرمولها، جملات. حالم بد شد. اخمام توی هم رفت. خیلی دلم می خواد اون شخصی رو که اسم خودشو به عنوان نویسنده روی کتاب نوشته و کتاب هی لینشو را ترجمه کرده و منتشر کرده و حتی آخرش هم هی لینشو رو به عنوان مرجع اول نیاورده ببینم. کتابی که قبلاً به صورت کامل ترجمه شده بود و توسط جهاد دانشگاهی تهران منتشر شده.